Subnet Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Alt ağ (subnet) hesaplayıcı, bir IP adresi ile ağ önekinden (prefix) ya da alt ağ maskesinden ağın tüm bilgilerini çıkarır. IPv4 ve IPv6 adreslerini destekler ve girdiyi şu biçimlerde kabul eder:
- CIDR gösterimi:
192.168.1.10/24veya2001:db8::1/48 - IP adresi ve maske:
192.168.1.10 255.255.255.0 - Yalnızca IP adresi: önek yazmazsanız IPv4 için
/24, IPv6 için/64varsayılır.
IPv4 adreslerinde ağ adresi, yayın (broadcast) adresi, ilk ve son kullanılabilir host, alt ağ maskesi, joker (wildcard) maske, toplam ve kullanılabilir adres sayısı, adres sınıfı (A–E), adresin özel mi genel mi olduğu ve ikili (binary) gösterim hesaplanır. IPv6 adreslerinde ağ adresi hem kısaltılmış hem tam yazımıyla, adres aralığı, tam adres sayısı ve bloğun kaç tane /64 alt ağı içerdiği gösterilir.
CIDR ve Alt Ağ Maskesi Nedir?
Bir IPv4 adresi 32 bitten oluşur. CIDR gösteriminde eğik çizgiden sonraki sayı, bu bitlerin kaçının ağı tanımladığını söyler; kalan bitler cihazlara (host) ayrılır. Örneğin /24, ilk 24 bitin ağa ait olduğunu belirtir ve 255.255.255.0 maskesine karşılık gelir. Bir alt ağdaki toplam adres sayısı 2(32 − önek) formülüyle bulunur.
Her alt ağın ilk adresi ağ adresi, son adresi yayın adresidir ve bu ikisi cihazlara verilemez; bu yüzden kullanılabilir host sayısı toplamdan 2 eksiktir. İki istisna vardır: noktadan noktaya bağlantılarda kullanılan /31 alt ağında iki adresin ikisi de kullanılabilir (RFC 3021), /32 ise tek bir cihazı ifade eder. Joker maske, alt ağ maskesinin tersidir (/24 için 0.0.0.255) ve Cisco erişim listeleri (ACL) ile OSPF ayarlarında kullanılır.
Örnek: 192.168.1.10/26
/26 önekinin maskesi 255.255.255.192'dir ve ağı 64'er adreslik bloklara böler. 192.168.1.10 ilk bloğa düşer: ağ adresi 192.168.1.0, yayın adresi 192.168.1.63'tür; cihazlara 192.168.1.1 ile 192.168.1.62 arasındaki 62 adres verilebilir.
Bir /24 Ağını Dört Alt Ağa Bölmek
192.168.1.0/24 ağını dört eşit parçaya bölmek için önek 2 bit uzatılarak /26 yapılır. Ortaya çıkan alt ağlar 192.168.1.0/26, 192.168.1.64/26, 192.168.1.128/26 ve 192.168.1.192/26 olur ve her birinde 62 kullanılabilir adres bulunur. Genel kural şudur: önek 1 bit uzadıkça alt ağ sayısı iki katına çıkar, her alt ağdaki adres sayısı yarıya iner.
IPv4 CIDR Tablosu
| Önek | Alt ağ maskesi | Toplam adres | Kullanılabilir host |
|---|---|---|---|
| /8 | 255.0.0.0 | 16.777.216 | 16.777.214 |
| /9 | 255.128.0.0 | 8.388.608 | 8.388.606 |
| /10 | 255.192.0.0 | 4.194.304 | 4.194.302 |
| /11 | 255.224.0.0 | 2.097.152 | 2.097.150 |
| /12 | 255.240.0.0 | 1.048.576 | 1.048.574 |
| /13 | 255.248.0.0 | 524.288 | 524.286 |
| /14 | 255.252.0.0 | 262.144 | 262.142 |
| /15 | 255.254.0.0 | 131.072 | 131.070 |
| /16 | 255.255.0.0 | 65.536 | 65.534 |
| /17 | 255.255.128.0 | 32.768 | 32.766 |
| /18 | 255.255.192.0 | 16.384 | 16.382 |
| /19 | 255.255.224.0 | 8.192 | 8.190 |
| /20 | 255.255.240.0 | 4.096 | 4.094 |
| /21 | 255.255.248.0 | 2.048 | 2.046 |
| /22 | 255.255.252.0 | 1.024 | 1.022 |
| /23 | 255.255.254.0 | 512 | 510 |
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 |
| /25 | 255.255.255.128 | 128 | 126 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 |
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 |
| /29 | 255.255.255.248 | 8 | 6 |
| /30 | 255.255.255.252 | 4 | 2 |
| /31 | 255.255.255.254 | 2 | 2 |
| /32 | 255.255.255.255 | 1 | 1 |
IP Sınıfları ve Özel Adres Aralıkları
Sınıflı adresleme 1993'te CIDR'ın gelmesiyle geçerliliğini yitirse de sınıflar hâlâ sıkça anılır: ilk sekizlisi 0–127 olan adresler A, 128–191 olanlar B, 192–223 olanlar C sınıfıdır. D sınıfı (224–239) çok noktaya yayın (multicast), E sınıfı (240–255) ise deneysel kullanım için ayrılmıştır. Ev ve ofis ağlarında kullanılan özel (private) aralıklar ve operatörlere ayrılmış paylaşımlı alan şunlardır; hiçbiri internette yönlendirilmez:
10.0.0.0/8: 10.0.0.0 – 10.255.255.255172.16.0.0/12: 172.16.0.0 – 172.31.255.255192.168.0.0/16: 192.168.0.0 – 192.168.255.255100.64.0.0/10: operatörlerin CGNAT için kullandığı paylaşımlı adres alanı
IPv6 Alt Ağları
IPv6 adresleri 128 bittir ve yerel ağlarda standart alt ağ boyutu /64'tür; cihazların kendi adreslerini otomatik oluşturduğu SLAAC yöntemi bu boyuta dayanır. Tek bir /64 alt ağında 264, yani 18.446.744.073.709.551.616 adres bulunur. İnternet sağlayıcıları müşterilerine genellikle /48 ile /64 arasında bir blok verir: bir /56 bloğu 256, bir /48 bloğu ise 65.536 tane /64 alt ağı içerir. Art arda gelen sıfır grupları :: ile kısaltılabildiği için hesaplayıcı ağ adresini hem kısa hem de tam yazımıyla gösterir. Bağlantınızın IPv6 destekleyip desteklemediğini IPv6 testi sayfamızda görebilirsiniz.